عناوين کل خبرها
گزارش تصویری
گزارش و مصاحبه
آرشیو اخبار
http://quranct.ir/uploads/41_536_90f2841s.png
بازدید کنندگان این صفحه: 318774
بازدید کنندگان امروز : 6824
کل بازدید کنندگان : 9583247
بازدید کنندگان آنلاین : 8
اخبار > زهد چیست؟ زاهد کیست؟


  چاپ        ارسال به دوست

زهد چیست؟ زاهد کیست؟





 

زهد که یکی از فضایل اخلاقی است و مورد تشویق و ترغیب روایات اهل بیت (علیهم السلام) است، این است که انسان با این که طبعا به چیزی میل و رغبت دارد، به خاطر داشتن فکر و هدف بالاتر، از آن چیز صرف نظر کند و در فکر تامین هدف بالاتر باشد . یعنی انسان در عین این که قدرت و امکان آن را دارد که لباس خوب بپوشد و غذای لذیذ بخورد و در مسکن عالی بنشیند و بر مرکب گران قیمت سوار شود، اما برای این که مسؤولیت خود را بهتر انجام بدهد و با مردم مستمند و دردمند همدردی و همرنگی داشته باشد و خشنودی پروردگار را به این وسیله جلب کند، از همه اینها صرف نظر کند و امکانات خود را در راه رفاه مستمندان و تامین زندگی محتاجان صرف نماید و خود با زندگی ساده بسازد و از تنعم و تجمل و لذت گرایی پرهیز کند .

بنابراین زهد که این همه مورد تشویق احادیث اسلامی است و یکی از فضایل مهم انسانی است، بر دو پایه استوار است:

1- کیفیت روحی، یعنی با این که به چیزی طبعا میل دارد و مورد علاقه قلبی اوست و فراهم کردن آن نیز برای او ممکن است، ولی بخاطر تامین هدف بالاتر که هدف الهی و معنوی است، توجه خود را از آن چیز برمی دارد و به جانب آن هدف والا توجه می کند .

2- در زندگی عملی خود، ساده زیستی و قناعت را پیشه خود می سازد و از تنعم و تجمل و لذت گرایی پرهیز می نماید .

تفاوت زهد در اسلام که مورد تشویق است و رهبانیت که مذموم است، این است که رهبانیت یعنی بریدن از مردم و روآوردن به گوشه گیری به خاطر این که دنیا و آخرت (از نظر راهب) سازگاری ندارند . ولی زهد در اسلام، این است که انسان نه تنها به مسائل اجتماعی و اقتصادی و سیاسی که مسائل زندگی انسانهاست پشت نمی کند، بلکه دخالت در آنها را لازم می داند، اما به واسطه فکر و هدف مهمتر و والاتر، از آن چه مورد رغبت و موجب لذت اوست، چشم می پوشد و برای خود زندگی ساده و بی تکلف را انتخاب می کند تا این که بهتر از عهده مسؤولیت و تعهد در مسائل اجتماعی و سیاسی و اقتصادی برآید . و در نتیجه، فرق بین زاهد و راهب با این که هر دو از تنعم و لذت گرایی می گریزند، این است که راهب از تعهد و مسؤولیت اجتماعی نیز می گریزد و به صومعه و دامن کوه پناه می برد و از مردم می برد ولی زاهد به مردم روی می آورد و جامعه و ملاکهای آن و تعهد اجتماعی را محترم می شمارد و تجمل و لذت گرایی را ترک می کند و خدمت به مردم و انجام مسؤولیت خود را عبادت می داند . زاهد در حقیقت بر خود تنگ می گیرد تا دیگران را برای جلب خشنودی خدا به آسایش برساند; زیرا قلب حساس و دل دردآشنای او همیشه در فکر دردمندان ومحتاجان است و شادمانی او در این است که خاری را از سر راهی بردارد و دست بر سر یتیمی بکشد و بازوی ناتوانی را بگیرد و دل شکسته ای را شاد کند .


زهد حضرت فاطمه زهرا (علیهاالسلام) و گفتار پیغمبر (صلی الله علیه و آله)


حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) وارد خانه دختر عزیزش حضرت زهرا (علیهاالسلام) شد، دستبندی از نقره در دست زهرا (علیهاالسلام) و پرده ای بر در اتاق ایشان دید . این جریان را - با توجه به وضع جامعه آن روز - برای زهرا (علیهاالسلام) نپسندید . زهرای مرضیه (علیهاالسلام) بلافاصله پرده و دستبند را توسط قاصدی خدمت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) ارسال داشت که به مصرف نیازمندان برساند . چهره حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) از این که او زهد خود را آشکار کرد و دیگران را بر خود مقدم داشت، شکفته شد و فرمود: «فداها ابوها» ; پدرش فدای او باد .


ایثار یکی از نتایج و ثمرات زهد است


یکی از ثمرات زهد، ایثار است، ایثار یعنی دیگران را بر خود مقدم داشتن و خود را برای آسایش دیگران به رنج افکندن . زاهد از آن جهت ساده و بی تکلف و در کمال قناعت زندگی می کند و بر خود تنگ می گیرد که دیگران را به آسایش برساند . ایثار از پرشکوه ترین مظاهر و جلال انسانیت است و تنها انسانهای بسیار بزرگ، به این قله شامخ صعود می کنند . ما در تاریخ زندگی حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) و حضرت صدیقه کبری (علیهاالسلام) و ائمه اطهار (علیهم السلام) به مواردی از ایثار برخورد می کنیم که دیدگان روح ما در برابر شکوه معنوی و تحسین برانگیز آن خیره می شود .


ایثار خاندان رسالت و نزول سوره «هل اتی »


قرآن کریم داستان ایثار حضرت امیرمؤمنان (علیه السلام) و خاندان گرامی اش را در آیات پرشکوه خود در سوره «هل اتی » منعکس کرده است . علی و زهرا و فرزندانش (علیهم السلام) آنچه در امکان داشتند که جز چند قرص نان نبود، با کمال نیازی که بدان داشتند، تنها و تنها به خاطر رضای حق، سه روز پشت سر هم، به مسکین و یتیم و اسیر بخشیدند و خود با آب افطار کردند و این داستان در ملا اعلی بازگو شد و آیات قرآن درباره اش نازل گشت . شعار «الجار ثم الدار» یعنی اول همسایه، بعد از آن خانه، رسم جاری این خاندان است و این صدیقه کبری (علیهاالسلام) است که در شب زفاف پیراهن نو را از تن خود درمی آورد و به سائل می دهد و خود همان پیراهن کهنه را بر تن می پوشد .


خیر و حکمت و سلامت و حلاوت ایمان همه و همه در سایه زهد است.


زهد که در فارسی از آن به ساده زیستی تعبیر می کنیم، چنان که گفتیم به این معناست که انسان از چیزی که مورد رغبت و میل اوست (خانه خوب، غذای خوب، مرکب و) . . . ، بخاطر هدف الهی و معنوی صرف نظر کند و به زندگی ساده قناعت نماید و از تجمل و لذت گرایی پرهیز کند و با مستمندان و محرومان در وضع زندگی همدردی و همراهی نماید . این معنا مرتبه بالایی از کمال انسان و برای افراد کامل لذت بخش است و دارای فضیلت و آثار زیادی است .

حضرت صادق (علیه السلام) فرمودند: «هنگامی که خداوند اراده کند که برای بنده ای از بندگانش خیر و صلاح پیش بیاورد، به او توفیق زهد عنایت می کند و او را در احکام دین فقیه و بینا می گرداند و عیب های دنیا را به او می شناساند و کسی که دارای این اوصاف باشد، خیر دنیا و آخرت به او داده شده است (2)

و نیز آن حضرت فرمودند: «کسی که در زندگی دنیا زهد را پیشه خود سازد، خداوند حکمت و علم را در دل او ثابت و برقرار می کند و زبانش را به گفتن کلام حکمت آمیز گویا می گرداند و او را به شناخت عیب های دنیا و دردها و دواهای دنیا بصیر می نماید و او را با وصف سلامت و پاکی از دنیا خارج و به بهشت منتقل می کند (3)

و نیز حضرتش فرمود: «تمام نیکی ها در یک خانه قرار داده شده و زهد در دنیا کلید آن خانه است (4)

و باز فرمود: «تا زهد در دنیا در دلهای شما قرار نگیرد، حرام است بر آن دلها که حلاوت ایمان را بشناسند و بچشند (5)

حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «خداوند به حضرت موسی (علیه السلام) فرمودند: «زهد زینت بخش ترین و کاملترین زینت در نزد من است که هیچ کس نتوانسته است خود را به زینتی بهتر از آن بیاراید (6)

 

 

پی نوشت ها:

1) برگرفته از کتاب «اسلام مجسم » ، اثر آیت الله نوری همدانی .

2) بحارالانوار، ج 77، ص 80 .

3) همان، ج 73، ص 48 .

4) سفینة البحار، ج 3، ط ج، ص 547 .

5) بحارالانوار، ج 73، ص 55 .

6) سفینة البحار، ج 3، ص 548

 

منبع: حوزه نت


١٢:٣١ - 1395/08/20    /    شماره : ٧٩٣٧٥    /    تعداد نمایش : ١٠٥٧


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




آخرین اخبار

مدرسه قرآن
http://quranct.ir/uploads/41_536_rasaneh-arm.jpg

معارف و علوم  قرآن
http://quranct.ir/uploads/41_536_rasaneh-arm.jpg

مهارت ها و فنون
http://quranct.ir/uploads/41_536_rasaneh-arm.jpg

تفسير
http://quranct.ir/uploads/41_536_rasaneh-arm.jpg

تالارهای گفتگو
http://quranct.ir/uploads/41_536_rasaneh-arm.jpg

     رسانه 
http://quranct.ir/uploads/41_536_rasaneh-arm.jpg
آموزش تجويد
آموزش حفظ قرآن
روخوانی قرآن
قصه های پند آموز
آموزش قرائت نماز
آموزش صوت و لحن

آشنایی با سوره ها
نماز کودکان
احکام قرآنی

پیامبر رحمت

 
پرسش و پاسخ قرآنی
اخلاق در قرآن
زندگانی حضرت پیامبر
تقوا در قرآن
درمان با قرآن
برنامه نسیم رحمت

گلواژه های وحی
قصه های قرآن به قلم روان
برنامه رادیویی پرسمان
آموزش داوری تجوید
آموزش داوری صوت
آموزش داوری لحن
آموزش داوری وقف و ابتدا
آشنائی با مقامات
آموزش اختلاف قرائت

 
تفسیر حمد حضرت امام
تفسير آيت الله جوادی
درس هایی از قرآن
تفسير قطره ای
تفسير ترتيبی
سوره انفال
اندیشه اسلامی در قرآن
مبانی قرآنی  در نهضت حسینی
هدایت در قرآن

علوم قرآنی
قرآن و اعتقادات
 انجمن ثقلین
اخلاق در قرآن
 قرآن و علم
 فقه و حقوق
 تاریخ و اندیشه سیاسی
 قرآن پژوهی
 پرسمان قرآنی
 چلچراغ


 

احکام قرآن
 تلاوت آموزشی کودکان-ماعون
صبر در برابر گناه
راه دعا و توبه
ریش شهرت

راه های نفوذ شیطان
توقعات بجای زن
تلاوت آموزشی-فجر
آموزش جامع احکام
 
 

 

کليه حقوق اين سايت متعلق به دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله است.